برنامه ریزی و پایش برنامه توسعه

تعداد بازدید:۲۵۵
دستاوردها
برنامه ریزی و پایش برنامه توسعه

برنامه ریزی و پایش برنامه توسعه 

از زمانی که بشر به فردای خود اندیشید، برای آینده هدف تعیین کرد و بدین ترتیب فرایند برنامه ریزی آغاز شد.

برنامه ریزی گذر از یک گام به گام بعدی نیست بلکه فرایندی خلاق است و می تواند پیش از تصمیم نهایی چندین مرتبه تغییر و بازبینی گردد.

برنامه ریزی یعنی انتخاب اهداف درست و انتخاب مسیر، راه، وسیله و روش درست برای تامین هدف. به عبارتی در برنامه ریزی، اهداف و اقدامات لازم برای مواجهه با تغییرات و عوامل نامطمئن پیش بینی می­شود.

     برنامه­ریزی استراتژیک: این نوع برنامه، در سطوح عالی سازمان طرح ریزی می­شود و تاکید آن روی اثربخشی و منافع آتی سازمان است، ساختار منعطف و متناسب با تغییرات را در نظر می­گیرد، تابع ارزش ها، ایدئولوژی­ها، سیاست­ها و استراتژی های حاکم بر جامعه است و اغلب بر عهده سیاست مداران و مقامات عالی کشوری می باشد، در پی حل مسائل اساسی جامعه و رشد و توسعه کلی جامعه است، مبتنی بر پیش بینی بوده و بر حسب کلیت و وسعت اهداف، اتکا به آینده نگری، امید، امکانات احتمالی دارد و طرز تفکر و نگرشی گسترده و جهت دار دارد. 

     برنامه ریزی عملیاتی: برنامه ریزی عملیاتی در سطوح میانی و پایه سازمان مطرح است، تاکید روی کارایی و بازدهی دارد، تاکید بر منافع فعلی سازمان دارد، ساختار سازمان و محیط با ثبات نسبی را در نظر می گیرد، روش های کار قبلاً تجربه شده و دستاوردهای گذشته موجود خواهد بود، مخاطره کمتری دارد، شامل اقدامات تفصیلی­تر برای رسیدن به اهداف است، در سطح مدیریت های اجرایی مطرح است، با اهداف مشخص، محدود، معین، عینی و دست یافتنی سروکار دارد و بازه زمانی کوتاه مدت را در بر می گیرد، مبتنی بر تجربیات قبلی است و با اطمینان بیشتری همراه است.

فرایند برنامه ریزی استراتژیک شامل موارد زیر می­باشد:

-       مراحل پیش برنامه ریزی

-       برنامه ریزی

-       اجرا

-       ارزیابی و پایش برنامه

پس از تعیین استراتژی مناسب به عنوان مسیری جهت رسیدن به اهداف، فعالیت­های مقتضی بصورت گام به گام بیان می­شود. سپس شاخص­های پایش تعیین گردیده و در آخر نیز عملکرد انجام شده، پایش می­شود.

 پایش برنامه توسعه

     علاوه بر پیگیری اجرای اهداف، مقاصد و برنامه ها ضروری است پیشرفت عملکردهای بخش های مختلف سازمان را نیز در فواصل زمانی معین پایش کرد. نتایج سنجش عملکرد بایستی به صورت جدول یا نمودار نشان داده شوند. مقایسه عملکردهای حقیقی با برنامه ریزی شده مبنایی را برای ارزشیابی های دوره ای فراهم می کند. مدیر  سازمان باید به این نتایج توجه و دلیل عدم تحقق نتایج مورد انتظار را تعیین کند و این اطلاعات را برای بازبینی و اصلاح سیاست ها، رویه ها، اهداف و مقاصد بکار گیرد. کنترل پیشرفت عملکرد یکی از مهم ترین روش های سنجش تحقق اهداف است. پایش در واقع نظارت، سنجش و ثبت نحوه انجام فعالیت ها است تا از آن طریق برنامه کنترل شود.

موقع پایش برنامه عملیاتی بایستی به زمان، شکسته شدن برنامه به مراحل مختلف، تعیین مسئول برنامه، وجود منابع موردنیاز، جزئی نمودن برنامه اجرایی به میزان کافی، تناسب برنامه با اهداف و تسهیل رسیدن به مقصد توجه نمود.

بطور کلی می توان گفت پایش، اطلاعاتی برای مقایسه فعالیت ها با استانداردها فراهم می کند که به دنبال آن برای رفع نواقص، کنترل انجام می شود. از نشانه های یک پایش موفق، ارتباطات مناسب و گزارش دهی و گزارش گیری بموقع و دقیق می باشد.

پایش می بایست جامع، پویا، گویا و موثر باشد و نتایج حاصل از آن به مسئولین بازخور شود.

در پایش برنامه در سطح واحد دانشگاهی لازم است همواره سوالات زیر را در ذهن داشته باشیم  و به آنها پاسخ دهیم:

-         آیا آنچه را که قرار بود انجام دهیم، انجام داده ایم؟

-         آیا ما فعالیت های تعیین شده را به درستی انجام می دهیم؟

-         آیا آنچه را انجام می دهیم سبب تحقق رسالت می شود؟

     در راستای توسعه همه جانبه اهداف دانشگاه آزاد اسلامی، برنامه راهبردی ششم (99-1395) با چشم انداز 1404 دانشگاه آزاد واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری با تلاش و همت حوزه برنامه ریزی در دفتر برنامه و بودجه واحد، در آبان 1394 تدوین گردید و در آبان 1395 مورد بازنگری مجدد قرار گرفت. در سال جاری نیز با توجه به ابلاغیه ها و بخشنامه های سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی اهداف و عملکرد دانشگاه آزاد واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری با همکاری و همیاری تمامی حوزه ها و بخش های واحد در دفتر برنامه و بودجه مورد پایش قرار می گیرد.